Aladin El-Mafaalani – Wantrouwengemeenschappen

De groeiende complexiteit van de moderne samenleving vraagt steeds meer om vertrouwen, maar schept tegelijkertijd juist de omstandigheden waarin vervreemding en wantrouwen kunnen groeien. Socioloog Aladin El-Mafaalani laat zien hoe dat wantrouwen zich, aangewakkerd door digitale infrastructuren, bundelt in wantrouwengemeenschappen. Mensen ervaren weer een gevoel van houvast en groepsgevoel, maar ondertussen wordt de basis onder onze democratie ondermijnt.

El-Mafaalani weet een herkenbaar gevoel in woorden te vatten: alles wordt ingewikkelder, en dat maakt ons kwetsbaar voor polarisatie. El-Mafaalani legt uit waarom mensen niet simpelweg ‘irrationeel’ zijn als ze instituties niet meer vertrouwen. Wantrouwen kan ook een functionele strategie zijn om de wereld weer overzichtelijk te maken en grip terug te krijgen. En precies daar zit zijn waarschuwing: wat online begint als een gedeeld sentiment, kan verharden tot een sterke collectieve identiteit die niet vanzelf verdwijnt. Als we de democratie willen beschermen, moeten we begrijpen hoe deze dynamiek werkt en hoe we erop kunnen reageren.